11:33 am | 03/02/2017

SSI Research: Ngân hàng gặp khó, tăng trưởng GDP vẫn sẽ đạt 6,76%

Năm 2016 là một năm đầy biến động với nền kinh tế Việt Nam. Cho dù một số mục tiêu không đạt được nhưng Chính phủ mới vẫn đem tới nhiều kỳ vọng cho thị trường trong năm 2017.
.

Đánh giá năm 2016: Khởi đầu không dễ dàng với kế hoạch 5 năm

Báo cáo chiến lược 2017 của Bộ phận phân tích CTCP Chứng khoán Sài Gòn (SSI Research) cho thấy năm 2016 là một năm đầy biến động với cuộc bỏ phiếu ủng hộ Anh rời Liên minh Châu Âu (EU), chiến thắng của Tổng thống Donald Trump tại Mỹ, sự hạ nhiệt của đồng Nhân dân tệ và quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Đặc biệt, động thái của Fed có thể khiến dòng tiền lớn chảy khỏi các thị trường mới nổi.

Trong một năm nhiều vị trí lãnh đạo thay đổi, bất chấp những yếu tố khó lường như hiện tượng thời tiết El Nino, vụ bê bối môi trường tại nhà máy thép Formosa hay đợt thu hồi Samsung Note 7, Chính phủ mới chiếm được niềm tin của người dân sau khi giữ ổn định tỷ giá, lạm phát và hồi sinh tốc độ tăng trưởng GDP để đạt mục tiêu 2016. SSI Research kỳ vọng đà tăng trưởng sẽ được duy trì và lĩnh vực kinh doanh tiếp tục mở rộng trong năm 2017.

Những điều có thể lường trước 

Chính phủ mới chính thức bắt đầu nhiệm kỳ hồi tháng 4/2016 và ngay lập tức phải giải quyết bài toán tăng trưởng giảm tốc trong 6 tháng đầu năm. Vào thời điểm đó, tăng trưởng GDP sau 2 quý chỉ đạt 5,6% so với cùng kỳ năm trước, cách khá xa mức mục tiêu 6,7%. Tới tháng 10, Chính phủ điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng xuống còn 6,3-6,5%. Trên thực tế, GDP của Việt Nam tăng trưởng 6,21% trong năm 2016, sát với dự báo 6,2% của SSI Research.

Một loạt các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng đã được thực hiện:

– Hạ lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay trong quý IV/2016

– Thúc đẩy cải cách doanh nghiệp nhà nước (SOE) thông qua việc nâng trần sở hữu của các nhà đầu tư nước ngoài, rút ngắn quy trình phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và quy trình niêm yết, và hoàn tất việc thoái vốn tại nhiều doanh nghiệp, ngay cả các doanh nghiệp hoạt động có lời

– Thực hiện cải cách hành chính (tập trung vào việc cải thiện Chỉ số Thuận lợi Kinh doanh của World Bank)

SOE nào sẽ theo bước Sabeco và Habeco trong năm 2017?

Cũng trùng khớp với dự báo của SSI Research là tốc độ tăng trưởng của ngành sản xuất chế tạo (11,9%). Chỉ số PMI ngành sản xuất chế tạo chưa một lần xuống dưới mốc 50 điểm trong năm 2016. Số lượng việc làm của ngành này tăng 3,5% và có thể đã cao hơn nếu không có vụ bê bối môi trường tại nhà máy thép Formosa, tiến độ chậm của nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông và việc Samsung thu hồi sản phẩm Note 7 bị lỗi pin.

Giải ngân vốn FDI năm 2016 tăng 9% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức kỷ lục 15,8 tỷ USD, nhưng không gây nhiều bất ngờ bởi cam kết đầu tư FDI trong năm 2015 ở mức cao. Thương mại thặng dư 23,7 tỷ USD ở khu vực FDI trong khi thặng dư thương mại nói chung chỉ là 2,68 tỷ USD bất chấp sự cố của Samsung Note 7. SSI Research lưu ý rằng Samsung Electronics Vietnam báo lỗ 122 triệu USD trong quý III/2016 sau khi lời 1,15 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm.

Ngành sản xuất chế tạo tiếp tục thu hút lượng lớn vốn FDI. Các nhà đầu tư toàn cầu bao gồm LG Display (đầu tư 1,5 tỷ USD), Amata Long Thanh (309 triệu USD), Samsung R&D (300 triệu USD), Seoul Semiconductor Vina (300 triệu USD) và một nhà đầu tư 247 triệu USD vào dự án điện gió ở Trà Vinh.

Tuy nhiên, cam kết FDI giảm 13,1% so với cùng kỳ năm trước bởi triển vọng ảm đạm của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và một số khoản đầu tư nhà máy nhiệt điện bị trì hoãn.

Lạm phát được kiểm soát: chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 2,66% trong năm 2016 so với cùng kỳ năm trước, đáp ứng kỳ vọng của đa số. Việc loại bỏ các khoản trợ cấp y tế và giáo dục đóng góp tới 67% kết quả này. Nếu không tính y tế và giáo dục, lạm phát cơ bản của Việt Nam sẽ rơi xuống dưới mức 2%. Quan trọng hơn thế, việc lạm phát được kiểm soát cho phép Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cắt giảm lãi suất trong năm vừa qua.

Những điều không thể thấy trước

Sự chững lại của ngành khai thác mỏ và nông nghiệp cản trở sự phát triển của nền kinh tế. Ngành khai thác mỏ, chiếm hơn 7% tỷ trọng GDP 2016, tăng trưởng âm 4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tốc độ thấp nhất của ngành này kể từ năm 2011. Trong đó, xuất khẩu dầu thô giảm 25,4%, sản xuất than giảm 3,1% và sản lượng khí đốt giảm 0,5%. Kết quả là số lượng việc làm của lĩnh vực khai thác mỏ giảm 6,9%. Theo tính toán của SSI Research, nếu không tính ngành khai thác mỏ, tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 7,14% trong năm 2016, tức cao hơn mức tăng trưởng 6,7% của năm 2015.

 Đọc thêm:

  •    FID tăng vốn ảo để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các nhà đầu tư…?

  •    Chương trình CMA Australia: Trở thành Giám đốc tài chính chiến lược tại Hà Nộitại TPHCM

  •    Phương pháp Phát hiện gian lận BCTC – Behind the Numbers – Tại Hà Nộitại TPHCM

  •    Điểm danh những doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả nhất sàn chứng khoán

.

Ngành nông nghiệp năm 2016 chỉ tăng trưởng 1,36% so với cùng kỳ năm trước – mức thấp nhất kể từ năm 2011. Trên thực tế, lĩnh vực này chiếm 60% dân số Việt Nam nhưng chỉ đóng góp 16% vào GDP trong năm qua. Những khó khăn của ngành nông nghiệp ảnh hưởng tiêu cực tới thu nhập của nhà nông, qua đó tác động tới tiêu thụ của khu vực nông thôn. Theo công ty Kantar Worldpanel, thị trường hàng tiêu dùng nhanh tại khu vực nông thôn đang tăng trưởng giảm tốc bởi những thảm họa môi trường và tình trạng khô hạn kéo dài suốt nửa đầu năm 2016.

Như đã đề cập ở trên, tiêu thụ không đạt dự báo do những hạn chế tại khu vực nông thôn. Tăng trưởng hàng tiêu dùng thành phẩm đạt 7,32% và doanh thu bán lẻ thực tế đạt 7,8% trong năm 2016 so với cùng kỳ năm trước. Con số này của năm 2015 lần lượt là 9,12% và 8,5%.

Cuối cùng, tiến độ cải cách ngân hàng cũng không được như kỳ vọng, đặc biệt là quá trình tái cấp vốn. Với những gì đã diễn ra, năm 2016 là một năm dưới mức trung bình của ngành này. Các cổ phiếu ngân hàng là những mã tăng trưởng kém nhất trên sàn chứng khoán. Đó là bởi 6 lý do sau:

1. Tái cấp vốn và thực hiện Basel II: Trong 9 tháng đầu năm 2016, khi còn áp dụng tiêu chuẩn Basel I, hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) của các ngân hàng thương mại đạt trung bình 9,48%. Con số này thấp hơn so với các ngân hàng thương mại cổ phần. Khi các ngân hàng chính thức áp dụng Basel II, CAR của cả hệ thống giảm. Theo quan điểm của SSI Research, tăng trưởng tín dụng trong năm 2017 và những năm tiếp theo sẽ bắt kịp với khả năng huy động vốn của các ngân hàng, giúp đáp ứng các yêu cầu của Basel II.

2. Như thường lệ, một kế hoạch 5 năm được vạch ra cho giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, cho tới thời điểm này vẫn chưa có những hướng dẫn cải cách cụ thể.

3. Quá trình bán những khoản nợ xấu đã mua lại trước đó của Công ty Quản lý Tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) diễn biến khá chậm trong năm đầu tiên thực hiện. Hiện mới chỉ có 20.700 tỷ VNĐ được xử lý trong tổng số 230.300 tỷ VNĐ.

4. Các thành viên thị trường vẫn đang chờ đợi giải pháp cho các ngân hàng 0 đồng (được mua lại bởi NHNN) và các ngân hàng yếu kém khác.

5. Việc tìm kiếm các đối tác chiến lược không mang tới kết quả tích cực nào trong năm 2016.

6. ‘Room ngoại’ vẫn ở mức 30%.

Triển vọng vĩ mô Việt Nam 2017: Đi tìm chất xúc tác

Sau cuộc họp hồi tháng 10/2016, Quốc hội đặt ra những mục tiêu tăng trưởng: GDP đạt 6,7% trong năm 2017; CPI (trung bình) tăng 4%; xuất khẩu tăng 6-7%, thâm hụt thương mại đạt khoảng 3,5% so với kim ngạch xuất khẩu; thâm hụt ngân sách thấp hơn 3,5% GDP; và tổng vốn đầu tư/GDP đạt 31,5%.

Trong những mục tiêu này, SSI Research nhận định tăng trưởng GDP là có thể đạt được trong khi mục tiêu CPI và thâm hụt ngân sách có phần khó khăn hơn. Với CPI, SSI Research cho rằng chính phủ sẽ gặp nhiều thách thức trong việc giải quyết vấn đề chi phí điện, y tế và giáo dục tăng. Về vấn đề tăng trưởng, 2016 có thể coi là một năm dưới sức của ngành khai thác mỏ và nông nghiệp. Nếu ngành khai thác mỏ có thể quay lại mức năm 2015 (thời điểm có sự thúc đẩy của giá hàng hóa cao), tăng trưởng nông nghiệp phục hồi lên mức trung bình 2,4% của giai đoạn 2013-2015 và các ngành còn lại tăng trưởng đúng tiến độ, SSI Research dự báo tăng trưởng GDP 2017 sẽ đạt 6,76%. Tóm lại, để tăng trưởng bùng nổ, chúng ta cần những chất xúc tác sau:

1. Nhu cầu trong nước phải dựa trên sự năng động của cộng đồng, đặc biệt là tầng lớp trung lưu.

2. FDI: Mặc dù vốn FDI cam kết giảm trong năm 2016, nhưng năm 2017 một số dự án nhiệt điện (giá trị đầu tư 2,5 tỷ USD) có thể được cấp phép sớm và giải ngân.

Hai yếu tố trên sẽ là điểm thu hút chính của thị trường Việt Nam trong những năm tới.

3. Sự hồi sinh của ngành khai thác mỏ và nông nghiệp.

4. Đầu tư công mạnh hơn. Kế hoạch đầu tư phát triển của chính phủ sẽ tăng thêm 36,7% so với cùng kỳ năm trước, tương đương 357.000 tỷ VNĐ (15,6 tỷ USD). Đây là con số tương đối cao so với tốc độ 15% trong năm 2016.

5. Với việc đầu tư phát triển tăng, SSI Research dự báo giải ngân vốn ODA sẽ phục hồi sau khi giảm gần 20% trong năm 2016 so với cùng kỳ năm trước. Điều này nên diễn ra trước ngày 17/12/2017 – thời hạn Việt Nam chính thức trở thành một nước có thu nhập trung bình – bởi sau đó các khoản vay sẽ có lãi suất cao hơn.

Nhìn vào những công cụ Chính phủ có thể tận dụng để thúc đẩy tăng trưởng, SSI Research cho rằng các chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ gặp những trở ngại sau:

Mở rộng các biện pháp tiền tệ: Các ngân hàng đang thiếu vốn

Năm 2016, tăng trưởng tín dụng đạt mức 18,8%. Đây là mức tương đối tốt nhưng sẽ dẫn tới một số rủi ro:

– Thứ nhất, mức tín dụng/GDP tăng lên cao nhất trong 10 năm qua, tăng trưởng tín dụng 2 con số cho thấy hệ thống đang gặp rủi ro lớn hơn.

– Thứ 2, vốn của các ngân hàng đang giảm sút đáng kể. Tỷ lệ CAR rơi từ mức 14% trong năm 2014 xuống 12,7% sau 9 tháng đầu năm 2016. Các ngân hàng thương mại quốc dân có CAR thấp hơn so với phần còn lại của hệ thống và nếu mục tiêu của các ngân hàng này là đạt tăng trưởng tín dụng cao, việc tái cơ cấu vốn là cấp thiết.

– Thứ 3, tăng trưởng các khoản vay trong năm 2016 đa phần tới từ các khoản vay bán lẻ (tăng 39% so với năm 2015). Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, các khoản vay thế chấp ước tính chiếm 54% các khoản vay bán lẻ. Việc lĩnh vực bất động sản chiếm tỷ trọng cao cho thấy các ngân hàng đang gặp nhiều rủi ro hơn trước đây. Với dự báo lĩnh vực bất động sản sẽ từ từ hạ nhiệt trong năm 2017, SSI Research cho rằng các khoản vay thế chấp sẽ không tăng mạnh.

Cộng đồng nhà đầu tư ngoại đang tỏ ra lo ngại về vấn đề tỷ giá. Khi tăng trưởng xuất khẩu bị ảnh hưởng bởi sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ và tăng trưởng nhập khẩu lại có xu hướng ngược lại bởi chi phí đầu tư tăng, thâm hụt thương mại là điều khó tránh khỏi. Bên cạnh đó, việc Fed tăng lãi suất cũng là một yếu tố gây áp lực lên tài khoản vãng lai và tỷ giá của Việt Nam. Tuy nhiên, sự đa dạng của các hoạt đông M&A và quá trình thoái vốn của các SOE có thể mang tới sự hỗ trợ cần thiết cho đồng VNĐ, ít nhất là trong năm 2017. SSI Research cho rằng NHNN có thể chủ động quản lý thị trường ngoại hối, ví dụ như việc cho phép đồng VNĐ mất giá với tốc độ 2-3% trong năm 2017.

Về vấn đề lãi suất, sự mất giá vừa phải của đồng VNĐ và tình trạng lạm phát tăng có thể đẩy lãi suất huy động lên cao hơn mà không ảnh hưởng tới lãi suất cho vay. Chính phủ sẽ cố gắng duy trì lãi suất cho vay ở mức ổn định vì mục đích thúc đẩy tăng trưởng.

Mở rộng các biện pháp tài khóa: Thâm hụt tài chính

Năm 2016, thâm hụt ngân sách tương đương 5,64% GDP trong khi mục tiêu là 4,95%. Con số này cũng cao hơn nhiều so với mức mục tiêu trong những năm tới là 3,5%. Nợ công sau khi tính lại có thể vượt ngưỡng 65% GDP.

SSI Research tiến hành phân tích cơ cấu thu-chi để có thêm những chỉ dẫn trong thời gian tới:

– Về phía chi, mục tiêu của chính phủ là giữ tốc độ tăng trưởng chi tiêu ở mức 5%/năm. Tổng giá trị của các khoản chi hiện nay chiếm khoảng 70% tổng chi ngân sách. Việc cắt giảm chi tiêu sẽ mở đường cho các khoản đầu tư phát triển.

– Về phía thu, cơ cấu thu ngân sách cho thấy đóng góp của các hoạt động thương mại nước ngoài, dầu thô và SOE đang giảm sút. SSI Research dự báo doanh thu từ các hoạt động thương mại nước ngoài và SOE sẽ tiếp tục diễn biến theo xu hướng tiêu cực bởi ảnh hưởng của các hiệp định thương mại tự do (FTA) và quá trình thoái vốn của Chính phủ. Mặt khác, sự phục hồi của giá dầu sẽ hỗ trợ cân đối tài chính sau khi chỉ đạt 69% kế hoạch năm 2016.

Nguồn: ndh.vn

2409 Views

Từ khóa doanh nghiệp lợi nhuận ngân hàng